Beschrijving
Sazae-nari Kawari Kabuto – Verzilverd Hari-kake met Edo-periode Hachi | Kichō Shiryō
Japan · Kawari Kabuto · Sazae-nari · Hari-kake-constructie · Zilverfolie (Gin-paku Oshi) · Hachi uit de Edo-periode · Kichō Shiryō-certificering
Een uitzonderlijke Japanse sazae-nari kawari kabuto, gekenmerkt door een indrukwekkend meerlagig en spiraalvormig silhouet dat is geïnspireerd op de sterk geribde schelp van de sazae, de Japanse turban shell.
De helm behoort tot de brede categorie kawari kabuto — ongewoon of excentriek gevormde helmen — waarbij het sculpturale silhouet een belangrijk middel van visuele identiteit vormde. Hier stijgt de helmbol op in een opeenvolging van afgeronde, uitstekende niveaus en opvallende punten.
Het stuk wordt begeleid door een officieel certificaat van de Nihon Katchū Bugu Kenkyū Hozonkai (日本甲冑武具研究保存会), waarin het wordt geclassificeerd als 貴重資料 (Kichō Shiryō, “Waardevol Referentiemateriaal”). Het document vermeldt specifiek dat de hachi uit de Edo-periode dateert, terwijl de huidige configuratie van de helm wordt aangeduid als Meiji-periode of later.
Sazae-nari – De Turbanschelpvorm
Het bepalende kenmerk van de helm is de sazae-nari-vorm, genoemd naar de Japanse sazae-zeeslak.
De helmbol stijgt op in verschillende boven elkaar geplaatste asymmetrische niveaus, die naar buiten uitsteken en eindigen in opvallende punten of knoppen.
Deze doelbewust onconventionele vorm plaatst het stuk duidelijk binnen de traditie van de kawari kabuto.
Hari-kake-constructie
De helm wordt in het certificaat beschreven als hari-kake (張懸), een relatief lichte sculpturale constructiemethode die bijzonder geschikt is voor complexe kawari-kabuto-vormen.
In plaats van het volledige silhouet uitsluitend uit zwaar gesmeed ijzer te vervaardigen, maakt hari-kake gebruik van opgebouwde materialen om ingewikkelde driedimensionale vormen te creëren.
Hierdoor konden harnasmaker spectaculaire uitstekende vormen en ongebruikelijke profielen realiseren zonder het gewicht buitensporig te verhogen.
Zilverfoliefinish – Gin-paku Oshi
Het oppervlak is afgewerkt met gin-paku oshi (銀箔押), aangebrachte zilverfolie, zoals expliciet vermeld in het certificaat.
Tijd en oxidatie hebben de oorspronkelijke zilveren afwerking veranderd in een complex palet van donkergrijs, antraciet en gedempte metaalglans.
Deze verouderde metalen afwerking vormt een van de meest aantrekkelijke visuele kenmerken van de helm.
Hachi uit de Edo-periode
Het certificaat maakt een belangrijke chronologische onderscheiding en vermeldt:
鉢は江戸時代
Hachi wa Edo jidai
“De hachi is uit de Edo-periode.”
De hachi, of centrale helmbol, wordt daarmee officieel erkend als authentiek onderdeel uit de Edo-periode.
Hetzelfde document geeft Meiji-periode of later aan voor de huidige configuratie van de helm. Dit suggereert dat de historische Edo-bol later is geïntegreerd, gerestaureerd of opnieuw afgewerkt.
De meest nauwkeurige omschrijving is daarom niet simpelweg “Edo-periode kabuto”, maar een sazae-nari kawari kabuto met Edo-periode hachi en later werk of afwerking zoals erkend in de certificering.
Mabizashi en Fukigaeshi
Een brede mabizashi steekt aan de voorzijde uit en vormt de karakteristieke vizierplaat boven het gezicht.
Aan weerszijden bevinden zich teruggeslagen fukigaeshi.
Opengewerkt Helmembleem
Een groot rond opengewerkt ornament is aan de voor-zijkant van de helmbol gemonteerd.
Het ornament is uitgevoerd in warm verguld metaal met donkerdere elementen en vormt een gestileerd floraal vierpasmotief.
Zonder aanvullende documentatie blijft de exacte metaallegering onbevestigd.
Vijfdelige Shikoro
Een substantiële shikoro met vijf lamellen daalt af vanaf de onderrand van de helm en beschermt de nek en zijkanten.
De lamellen zijn afgewerkt met glanzende zwarte lak en verbonden met groene odoshi-veters.
Groene Odoshi en Gevlochten Koord
De groene textiele elementen zijn belangrijk voor het visuele karakter van de helm.
Groene odoshi verbindt de afzonderlijke shikoro-lamellen, terwijl een dikker gevlochten groen koord deel uitmaakt van het bevestigingssysteem.
Interieur en Ukebari
Het interieur behoudt de stoffen voering of ukebari.
Het behoud van deze textiele onderdelen draagt bij aan de interpretatie van het stuk als compleet functioneel pantseronderdeel.
Kichō Shiryō-certificering
De helm wordt begeleid door een officieel Ninteisho (認定書) uitgegeven door:
一般社団法人 日本甲冑武具研究保存会
Nihon Katchū Bugu Kenkyū Hozonkai
een vereniging gewijd aan onderzoek en behoud van Japanse harnassen en wapens.
Het stuk werd onderzocht en officieel geclassificeerd als:
貴重資料 — Kichō Shiryō
oftewel “Waardevol Referentiemateriaal”.
Het certificaat is gedateerd:
8 december Reiwa 6 (2024)
en draagt registratienummer:
貴第1360号 — Kichō nr. 1360
Wat het Certificaat Vermeldt
De centrale beschrijving identificeert de helm als:
張懸 銀箔押 栄螺形兜
Hari-kake · gin-paku oshi · sazae-nari kabuto
oftewel een sazae-vormige helm van hari-kake-constructie met aangebrachte zilverfolie.
Het document vermeldt daarnaast:
明治以降 鉢は江戸時代
wat duidt op Meiji-periode of later voor de huidige vorm, terwijl de hachi expliciet als Edo-periode wordt geïdentificeerd.
De Certificerende Vereniging
Het certificaat is uitgegeven onder verantwoordelijkheid van de Nihon Katchū Bugu Kenkyū Hozonkai en vermeldt als voorzitter:
永田仁志 — Nagata Hitoshi
Op de achterzijde worden tevens verschillende leden van de beoordelingscommissie vermeld.
Historisch en Verzamelaarsbelang
Deze helm is bijzonder interessant omdat hij verschillende lagen van betekenis combineert.
De sazae-nari-vorm geeft hem een onmiddellijk herkenbare sculpturale identiteit, terwijl de hari-kake-constructie inzicht geeft in de technische oplossingen waarmee complexe kawari-kabuto-vormen werden gecreëerd.
De bewaard gebleven zilverfoliefinish, donkere patina, het vergulde ornament, de zwart gelakte shikoro en groene odoshi vormen samen een verfijnde visuele compositie.
Het belangrijkste is dat de certificering de Edo-oorsprong van de hachi documenteert, terwijl latere werkzaamheden eveneens worden erkend.
Specificaties
- Object: Japanse samoeraihelm (kabuto)
- Type: Kawari kabuto
- Vorm: Sazae-nari
- Herkomst: Japan
- Hachi: Edo-periode, volgens certificaat
- Huidige configuratie / later werk: Meiji-periode of later, volgens certificaat
- Constructie: Hari-kake (張懸)
- Oppervlak: Gin-paku oshi (銀箔押), aangebrachte zilverfolie
- Vizier: Mabizashi
- Zijelementen: Fukigaeshi
- Ornament: Groot rond opengewerkt verguld ornament met gestileerd floraal vierpasmotief
- Nekbescherming: Vijfdelige shikoro
- Shikoro-afwerking: Zwarte lak
- Veters: Groene odoshi
- Koord: Groen gevlochten koord
- Interieur: Stoffen voering / ukebari behouden
- Certificering: Nihon Katchū Bugu Kenkyū Hozonkai
- Classificatie: 貴重資料 (Kichō Shiryō – Waardevol Referentiemateriaal)
- Certificaatdatum: 8 december 2024 (Reiwa 6)
- Registratienummer: 貴第1360号
- Voorzitter vermeld op certificaat: Nagata Hitoshi (永田仁志)
Een uitzonderlijke gecertificeerde sazae-nari kawari kabuto van sculpturale hari-kake-constructie, afgewerkt met verouderde zilverfolie en opgebouwd rond een hachi die officieel als Edo-periode is geïdentificeerd. Het karakteristieke schelpvormige silhouet, de uitstekende knoppen, het vergulde opengewerkte ornament, de zwart gelakte vijfdelige shikoro en de groene odoshi vormen een bijzonder onderscheidend geheel. In Japan gecertificeerd als Kichō Shiryō, nr. 1360, is de helm vooral belangrijk vanwege de gedocumenteerde onderscheiding tussen de Edo-hachi en de latere Meiji-of-later configuratie of restauratie.


















